معماری،آموزش معماری،معماری ایران،معماری اصفهان،معماری یزد،معماری آثار مشهور دنیا،مقاله معماری،جزوه معماری،پایان نامه معماری،معماری آسان،قبولی در رشته معماری،نقشه کشی،آموزش نقشه کشی،دانلود نرم افزار معماری،عکس معماری،بنایی،گالری معماری،طراحی معماری

داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته

داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته

دسته بندی : معماری ایران تاریخ : پنج شنبه ۹ فروردین ۱۳۹۷

نویسنده: شهاب‌الدین تصدیقی | دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران در دانشگاه تهران

می‌گویند سالیِریِ آهنگساز، شهرت بیشتری می‌یافت اگر با موتزارت هم‌عصر نمی‌شد. شاید همین موضوع درباره‌ی بوربور هم صدق کند. او گمنام نیست، ولی مشهور شدن در کنار معمارستارگان دهه‌ی ۵۰ شمسی چالش سترگی است. «داریوش بوربور» معمار و شهرساز ایرانی-فرانسوی، در سال ۱۳۱۳ در تهران به دنیا آمد، ولی چندان در ایران نماند و در ۱۳ سالگی‌اش به انگلستان رفت. بوربور ابتدا در دانشگاه لیورپول به تحصیل معماری پرداخت و بعدتر تخصصش را در معماری مناطق گرم و خشک از دانشگاه ژِنِو گرفت. سرانجام در ۲۶ سالگی به ایران برگشت و به سرعت ترقی نمود: ابتدا معاون مدیر فنی شرکت «ایران راه» شد که بزرگترین کمپانی ساختمانی آن روزِ ایران بود. ظرف سه سال شرکت خودش را تأسیس کرد: «مهندسین مشاور بوربور»؛ شرکتی که چهارده سال بعد به یک کنسرسیوم عظیم ساختمانی بدل شد و طرح‌های گسترده‌ی جامع شهری یا «طرح جامع محیط زیست منسجم کشور» را بر عهده می‌گرفت. البته سیر پیشرفت بوربور در اینجا منقطع می‌شود: چند ماه قبل از انقلاب اسلامی از ایران خارج شد و در پاریس شرکت دیگری تأسیس کرد. در سال ۱۳۷۰ باز هم به ایران برگشت، ولی این بار نه برای معماری که برای تأسیس پژوهشکده و کتابخانه‌ی مطالعات ایرانشناسی.

بوربور را بیشتر به شهرسازی می‌شناسند، گرچه آثار معماری‌اش هم کم نیستند: مرکز ورزشی تفریحی قصر یخ (۱۳۴۶)، موزه و کتابخانه‌ی آستان قدس رضوی (۱۳۵۵) و نماد شهری مشهد (۱۳۵۵) که مورد اخیر در ۱۳۸۶ توسط شهرداری مشهد تخریب شد. ویلاهای او کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند، ولی آثار قابل تأملی هستند: خانه‌ی ارجمند در کرمان (۱۳۴۰)، خانه‌ی نهاوندی، خانه‌ی عبده در تهران (۱۳۴۲) – که انحناهایش آدم را فرم‌های زاها حدید می‌اندازد – و البته خانه‌ی برادران حکیمی با مدول لانه زنبوری‌اش. بوبور خانه-دفتری هم برای خودش در تهران ساخته که از مدول‌های هشت‌ضلعی و مربع در پلانش استفاده کرده است. جدا از همه‌ی اینها ولی دلیل اصلی شهرت بوربور طرح‌های شهری و کلان او است همچون «طرح جامع نوشهر و چالوس» (۱۳۴۳-۴۶)، «طرح جامع سراسری بحر خزر» (۱۳۴۴-۴۵) و طرح «مرکز تجاری بازار رضا» در مشهد (۱۳۴۹-۵۳). او طرح ساخت دوهزار آپارتمان با انرژی خورشیدی در مشهد و البته چندین پارک و آمفی‌تآتر و… در تهران و اهواز را هم ارائه داده است. شاید هیچکدام از این طرح‌ها به اندازه‌ی «طرح نوسازی اطراف حرم امام رضا» اهمیت و شهرت نداشته نباشد؛ طرحی که به شعاع مشخصی از اطراف حرم رضوی، بافت تاریخی شهر مشهد را به فضای سبز تبدیل کرد و حرم رضوی را به کلی به جزیره‌ای محاط در این فضای سبز بدل ساخت. مدافعین این طرح آن را زمینه‌ساز ظرفیت بهتر حرم برای استقبال از زائرین می‌دانند، ولی منتقدین، این طرح را آغاز شکاف بن حرم رضوی و بافت شهری مشهد و در ادامه، ازهم‌گسیخته شدنِ ستون فقرات این بافت دانستند.

مسجد در اهواز ۱۳۴۳ 290x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهمهرآباد بوربور 128x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهاطراف حرم 296x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهدانشگاه آذرآبادگان 217x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته160x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهبوربور 300x229 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهحکیمی 300x236 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته300x197 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته223x300 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهتئاتر روباز اهواز 300x183 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیتهدر مشهد 300x207 - داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته

بوربور یک مدرنیست فرم‌گرای ساده است، ولی چیزی در بعضی کارهایش هست که می‌تواند متمایزش کند: فنّ تکثیر! برگزیدن یک مدول هندسی (همچون شش‌ضلعی یا دایره) و ساختن فضا از طریق تکثیر این مدول در سطح پلان. رک بگویم: به‌راستی اگر از معماری بوربور این تکنیک را حذف کنیم، چندان سخن منحصربفردی از معماری‌اش نمی‌شنویم. تمام معماری‌اش بازی‌های حجمی و رخ‌نماییِ مانُورهای فرمال است، چیزی که در اکثر دیگر آثار معماری همان زمان نیز به چشم می‌خورد. ولی همین فنّ تکثیر است که معماری او را فراتر از یک فرمالیسم ساده می‌برد. نمی‌توان به‌سادگی نتیجه‌ای گرفت، ولی شاید بی‌جهت نیست که او را پدر «شهرسازی مدرن» در ایران می‌دانند: مهارت او در گفت‌وگوی بین خرد و کلان، بین مدول و کلیّت، بین جزء و کل؛ خاصیتی که هم در آثار معماری او قابل ردگیری است و هم از او شهرسازی برجسته ساخته است.

نوشته داریوش بوربور؛ تکثیر، مدول و مدرنیته اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

دیدگاه کاربران انتشار یافته : 0 - در انتظار بررسی : 2
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.